Jak czyścić żelazko?

Stopa żelazka brudzi się od przypalonego syntetyku, krochmalu i kamienia z wody, a brudna stopa ciągnie tkaninę i zostawia na niej plamy. Sposób czyszczenia zależy od rodzaju stopy i od instrukcji producenta, bo część żelazek ma filtry antywapienne i nie znosi octu. Redakcja Deko-Rady.pl zebrała tu zalecenia z instrukcji żelazek Philips i Tefal oraz domowe sposoby z poradników dla osób, które prasują w domu i chcą wyczyścić stopę i zbiornik żelazka bez uszkodzenia powłoki.

Stopa stalowa i aluminiowa znosi sól, a ceramiczna i teflonowa tylko łagodny płyn

Stopę ze stali nierdzewnej i z aluminium możesz czyścić delikatnymi środkami ściernymi, np. solą, a stopę ceramiczną i teflonową tylko łagodnym płynem i miękką ściereczką. Stopa żelazka to metalowa płyta, która grzeje i dociska tkaninę. Ceramiczne i teflonowe stopy mają cienką powłokę, którą sól i pasta mogą porysować.

Gdy nie wiesz, jaką stopę ma twoje żelazko, sprawdź instrukcję albo opis modelu i czyść stopę jak powlekaną, czyli bez środków ściernych.

Na co dzień stopę żelazka przecierasz na zimno roztworem płynu do naczyń ok. 1%

Na co dzień stopę żelazka przecierasz na zimno ściereczką zwilżoną roztworem ½ łyżeczki (ok. 2,5 ml) płynu do naczyń na szklankę (250 ml) letniej wody, czyli ok. 1%. Producenci żelazek radzą do stopy wilgotną ściereczkę i łagodny środek bez ścierniwa.

1. Wyłącz żelazko, wyjmij wtyczkę z gniazdka i poczekaj, aż stopa będzie zimna w dotyku.
2. Przetrzyj stopę ściereczką zwilżoną roztworem płynu, od czubka do pięty.
3. Przetrzyj ją jeszcze raz ściereczką z czystą wodą i wytrzyj do sucha.
4. Po prasowaniu wylej wodę ze zbiornika, żeby kamień nie osadzał się w środku.

Przypalenia ze stopy żelazka usuwasz sztyftem albo, na stali i aluminium, solą na 2 kropkach

Przypalenia usuwasz sztyftem do czyszczenia żelazek, a ze stopy stalowej i aluminiowej także solą na gorącej stopie, bez pary. Sztyft do czyszczenia żelazek to kostka środka czyszczącego, którą pocierasz nagrzaną stopę.

Sztyft. Nagrzej żelazko do temperatury z opakowania, trzymaj je stopą w dół nad starą bawełnianą szmatką i pocieraj stopę sztyftem przy otwartym oknie, bo środek dymi. Potem wypuść kilka razy parę na szmatkę, żeby przedmuchać otwory, a po ostygnięciu przetrzyj stopę wilgotną ściereczką. Przed zakupem sprawdź na opakowaniu, czy sztyft nadaje się do twojej stopy.

Sól, tylko na stopę stalową i aluminiową:

1. Wylej wodę ze zbiornika i wyłącz parę.
2. Rozłóż na desce starą bawełnianą szmatkę albo gruby papier i posyp ją łyżką soli kuchennej.
3. Ustaw żelazko na 2 kropki, czyli ok. 150°C według symboli ISO 3758 (jedna kropka to ok. 110°C, trzy to ok. 200°C).
4. Prasuj sól kilka minut lekkimi, okrężnymi ruchami, bez dociskania.
5. Wyłącz żelazko, odłącz je od prądu, a po ostygnięciu zbierz resztki soli wilgotną ściereczką, także z otworów.

Stopiony syntetyk zbierasz od razu: prasuj gorącym żelazkiem starą bawełnianą szmatkę, aż tworzywo się do niej przyklei. Zaschniętego tworzywa nie zdrapuj nożem.

Pasta do zębów i pasta z sody oczyszczonej działają jak drobne ścierniwo, więc nadają się tylko do zimnej stopy stalowej. Nakładasz je miękką ściereczką, a potem dokładnie zmywasz wilgotną szmatką, żeby nic nie zostało w otworach.

Parafina ze świecy topi się i spływa do otworów parowych, a przy następnym prasowaniu brudzi ubranie. Czyszczenia stopy żelazka parafiną nie polecamy.

Otwory parowe czyścisz patyczkiem na zimnej stopie, a kamień z nich wypłukuje samoczyszczenie

Otwory parowe czyścisz na zimnej stopie patyczkiem higienicznym albo drewnianą wykałaczką zwilżoną wodą, a kamień z ich wnętrza usuwa funkcja samoczyszczenia. Otwory parowe to dziurki w stopie, przez które wypływa para.

Do otworów parowych nie wkładaj szpilek i spinaczy, bo rysują stopę i zostawiają zadziory, które ciągną tkaninę. Woda utleniona nie jest potrzebna do czyszczenia otworów, bo nie rozpuszcza kamienia. Brązowe zacieki z otworów to zwykle kamień albo resztki krochmalu, więc zamiast szorować, odkamień żelazko.

Żelazko odkamieniasz funkcją samoczyszczenia, a octem tylko wtedy, gdy pozwala na to instrukcja

Żelazko odkamieniasz funkcją samoczyszczenia, nazywaną też „self-clean” albo „calc-clean”, i tylko tak, jak opisuje instrukcja twojego modelu. Philips zaleca w instrukcjach wielu żelazek parowych samoczyszczenie co 2 tygodnie, a przy twardej wodzie częściej. Tefal każe robić to regularnie. Funkcja samoczyszczenia to program, w którym gorąca woda wypłukuje kamień z komory parowej przez otwory w stopie.

1. Napełnij zbiornik wodą z kranu do kreski MAX i ustaw najwyższą temperaturę.
2. Gdy żelazko się nagrzeje, wyjmij wtyczkę z gniazdka.
3. Trzymaj żelazko stopą w dół nad zlewem, wciśnij przycisk samoczyszczenia i lekko nim kołysz, aż wypłynie cała woda z kamieniem.
4. Jeśli w wodzie są jeszcze płatki kamienia, powtórz cykl.
5. Podłącz żelazko na chwilę, żeby stopa wyschła, i przeprasuj starą szmatkę.

Część żelazek ma filtr albo wkład antywapienny (wymieniasz go według instrukcji) i takiego żelazka nie odkamieniasz octem ani odkamieniaczem. Philips i Tefal zabraniają w instrukcjach wlewania do zbiornika octu, odkamieniaczy, perfum i krochmalu.

Ocet, tylko gdy instrukcja na to pozwala. Jeśli instrukcja twojego żelazka dopuszcza ocet, wlej do zbiornika ocet spirytusowy 10% z wodą 1:1, tak jak przy usuwaniu kamienia z płyty indukcyjnej. Potem wypuść roztwór parą na starą szmatkę i dwa razy przepłucz zbiornik czystą wodą. Kwasek cytrynowy stosujesz tylko wtedy, gdy podaje go instrukcja żelazka, i w dawce z instrukcji. Dawka z czyszczenia pralki (⅓ szklanki, ok. 80 ml, na cały cykl w 60°C) dotyczy pralki i do żelazka się nie nadaje.

Do żelazka wlewasz wodę z kranu, a bardzo twardą mieszasz 1:1 z demineralizowaną

Do większości żelazek wlewasz zwykłą wodę z kranu, a przy bardzo twardej wodzie Tefal radzi mieszać ją 1:1 z wodą demineralizowaną. Woda demineralizowana to woda pozbawiona soli wapnia i magnezu, czyli tego, z czego tworzy się kamień.

Na opakowaniach proszków do prania twardość dzieli się zwykle na trzy zakresy: miękka do ok. 8,4°dH, średnia 8,4–14°dH i twarda powyżej 14°dH (°dH to stopień niemiecki, umowna jednostka twardości). Twardość wody w swojej miejscowości sprawdzisz u lokalnego dostawcy wody.

Samej wody demineralizowanej nie wlewaj do żelazka, jeśli instrukcja tego nie zaleca. Tefal pisze, że czysta woda destylowana może powodować plucie wodą i brązowe plamy. Do zbiornika nie nadają się też woda z suszarki do ubrań, woda perfumowana, deszczówka ani woda ze zmiękczacza.

Przykład: do zbiornika 300 ml wlewasz 150 ml octu 10% i 150 ml wody, czyli ok. 5% kwasu

Przy zbiorniku 300 ml i proporcji 1:1 wlewasz 150 ml octu 10% i 150 ml wody, a roztwór ma ok. 5% kwasu octowego.

1. Kwasu w occie: 150 × 0,10 = 15 ml.
2. Stężenie roztworu: 15 : 300 = 0,05, czyli 5%.
3. Z octem 6% wyjdzie 150 × 0,06 = 9 ml kwasu, czyli 9 : 300 = 3%.

Zbiornik 300 ml przy wodzie twardej, np. 18°dH, napełniasz 150 ml wody z kranu i 150 ml demineralizowanej. Twardość mieszanki spada mniej więcej o połowę: 18 : 2 = 9°dH, czyli do wody średniej.

Przy czyszczeniu żelazka nie łączysz octu z wodą utlenioną ani z sodą

Wody utlenionej nie łącz z octem, bo powstaje drażniący, a w większym stężeniu żrący kwas nadoctowy. Przy żelazku używasz jednego środka naraz, a przed następnym zmywasz go wilgotną ściereczką.

Zasady łączenia środków czyszczących podajemy też w tabeli czego nie mieszać przy czyszczeniu tapicerki. Stopę czyść zawsze po wyjęciu wtyczki z gniazdka, a solą i sztyftem pracuj na gorącym żelazku tylko na stabilnej desce.

Podsumowanie: płyn na zimno, sól tylko na stal i aluminium, samoczyszczenie zamiast octu

Stopę żelazka czyścisz na zimno, po odłączeniu od prądu, roztworem ½ łyżeczki płynu do naczyń na 250 ml wody. Przypalenia usuwasz sztyftem według opakowania, a ze stopy stalowej i aluminiowej także łyżką soli na szmatce, na 2 kropkach (ok. 150°C), bez pary. Na stopie ceramicznej i teflonowej nie używasz soli, pasty do zębów ani sody. Kamień usuwa funkcja samoczyszczenia, w wielu żelazkach Philips co 2 tygodnie, a ocet 10% z wodą 1:1 wlewasz tylko wtedy, gdy pozwala na to instrukcja. Wody utlenionej nie łączysz z octem.

Zobacz też

• Jak czyścić złoto w domu?
• Jak czyścić zlew granitowy?
• Czym i jak czyścić mosiądz?
• Jak czyścić fugi? Domowe sposoby na czyszczenie fug

Czyszczenie żelazka – najczęstsze pytania

Jak wyczyścić przypaloną stopę żelazka?

Sztyftem do czyszczenia żelazek, według opakowania, przy otwartym oknie. Stopę stalową lub aluminiową możesz też wyczyścić łyżką soli na bawełnianej szmatce, z żelazkiem na 2 kropkach (ok. 150°C) i wyłączoną parą.

Czy można czyścić żelazko solą?

Tylko stopę ze stali nierdzewnej albo aluminium. Na stopie ceramicznej i teflonowej sól rysuje powłokę, więc tam używaj ściereczki z roztworem płynu do naczyń.

Jak odkamienić żelazko?

Funkcją samoczyszczenia: pełny zbiornik, najwyższa temperatura, wtyczka wyjęta, żelazko nad zlewem i wciśnięty przycisk, aż wypłynie woda z kamieniem. Instrukcje wielu żelazek Philips zalecają to co 2 tygodnie, a przy twardej wodzie częściej.

Czy można wlać ocet do żelazka?

Tylko wtedy, gdy instrukcja na to pozwala: ocet 10% z wodą 1:1, potem dwa płukania czystą wodą. Philips i Tefal zabraniają octu w zbiorniku, a w żelazku z filtrem antywapiennym ocet może go uszkodzić.

Jak wyczyścić dziurki w żelazku?

Na zimnej stopie patyczkiem higienicznym albo drewnianą wykałaczką zwilżoną wodą, bez szpilek i spinaczy. Kamień z wnętrza otworów wypłucze funkcja samoczyszczenia.

Jaką wodę wlewać do żelazka?

Zwykle wodę z kranu. Przy wodzie twardej (powyżej ok. 14°dH) Tefal radzi mieszać ją 1:1 z wodą demineralizowaną, a samej demineralizowanej nie wlewaj, jeśli instrukcja jej nie zaleca.