W skrócie: Jak czyścić skórę, zależy od jej rodzaju, więc zacznij od testu kropli wody w niewidocznym miejscu: jeśli wsiąka w ciągu kilku sekund, to skóra anilinowa albo nubuk, a jeśli zostaje na powierzchni, to skóra pigmentowana, którą myjesz ściereczką dobrze wyciśniętą w roztworze ½ łyżeczki (ok. 2,5 ml) łagodnego mydła na 250 ml letniej wody. Meble skórzane odkurzaj raz w tygodniu miękką szczotką, a odżywkę do skóry nakładaj co 6–12 miesięcy. Kanapę ustaw co najmniej ok. 50 cm od grzejnika, poza bezpośrednim słońcem, przy wilgotności 40–60%. Terpentyny, octu, alkoholu, acetonu ani domowych mieszanek z olejem i mlekiem na skórę nie nakładaj.
Meble skórzane po kilku tygodniach używania tracą połysk i zbierają tłuste ślady, ale większość z nich zejdzie po odkurzeniu i przetarciu łagodnym roztworem mydła. Redakcja Deko-Rady.pl zebrała tu zalecenia producentów mebli i środków do skóry oraz nazwy rodzajów skóry z normy PN-EN 15987 dla osób, które mają skórzaną kanapę, fotel albo kurtkę i chcą je czyścić bez zacieków i odbarwień.
Rodzaj skóry rozpoznasz testem kropli wody: anilina ją wchłania, skóra pigmentowana nie
Rodzaj skóry rozpoznasz po teście kropli wody i po metce, a od niego zależy, czy wolno ją myć wodą z mydłem.
Skóra anilinowa to skóra barwiona na wskroś barwnikami, bez kryjącej powłoki, miękka i chłonna. Skóra pigmentowana to skóra pokryta warstwą pigmentu i lakieru, która chroni ją przed plamami. Półanilina to skóra anilinowa z cienką, lekko kryjącą powłoką. Nazwy skóra anilinowa, półanilinowa i pigmentowana porządkuje europejska norma terminologiczna PN-EN 15987.
Nubuk to skóra szlifowana od strony lica, z krótkim, delikatnym meszkiem, a zamsz naturalny to skóra przeszlifowana tak, że ma krótki, aksamitny meszek. Nubuk i zamsz czyścisz na sucho, gumką i szczotką – opisujemy to w poradniku, jak i czym czyścić zamsz i nubuk.
Ekoskóra to tkanina powlekana poliuretanem (PU) albo PVC: wygląda jak skóra, ale skórą nie jest.
Test kropli wody:
- Wybierz niewidoczne miejsce: spód siedziska, tył oparcia przy podłodze albo bok poduchy od strony ramy.
- Nanieś jedną kroplę wody.
- Jeśli w ciągu kilku sekund wsiąknie i miejsce ściemnieje, masz skórę anilinową (albo nubuk). Jeśli zostaje na powierzchni jak kulka, masz skórę pigmentowaną albo półanilinę. To przybliżenie z praktyki: anilina zabezpieczona impregnatem też może nie chłonąć wody.
- Kroplę od razu odsącz ręcznikiem papierowym.
Ekoskórę rozpoznasz po metce („poliuretan”, „PU”, „PVC”) i po spodzie materiału, na którym widać tkaninę albo dzianinę. Kody czyszczenia W, S i X z metek mebli dotyczą tkanin; przy skórze obowiązują zalecenia producenta mebla. Symbole i kody z metek tkanin rozpisaliśmy w poradniku o tym, jak czytać metkę kanapy z materiału.
| Rodzaj | Test kropli (kilka sekund) | Woda z mydłem | Czym czyścić | Odżywka |
|---|---|---|---|---|
| Skóra pigmentowana | kropla zostaje na powierzchni | tak, ściereczka dobrze wyciśnięta | roztwór ½ łyżeczki mydła na 250 ml wody, środek do skóry | co 6–12 miesięcy |
| Półanilina | kropla zostaje albo wsiąka powoli | oszczędnie, po teście | środek do skóry delikatnej, po teście | co 6–12 miesięcy |
| Skóra anilinowa | kropla wsiąka, miejsce ciemnieje | nie, grozi zaciekiem | sucha ściereczka, środek do skóry anilinowej po teście | tylko preparat do aniliny |
| Nubuk, zamsz naturalny | kropla wsiąka | nie | gumka i szczotka, środek do zamszu i nubuku | impregnat, nie krem |
| Ekoskóra (PU, PVC) | kropla zostaje | tak | roztwór mydła, miękka ściereczka | nie potrzebuje |
Meble skórzane odkurzasz raz w tygodniu ssawką z miękką szczotką
Meble skórzane odkurzasz raz w tygodniu ssawką z miękką szczotką, tak samo jak kanapę z tkaniny, a przy zwierzętach albo alergii częściej.
Kurz działa na skórę jak drobny papier ścierny i zbiera się w przeszyciach, więc szczelinówką wyczyść też szczeliny między siedziskiem a ramą. Skórę pigmentowaną i ekoskórę po odkurzeniu przetrzyj suchą ściereczką z mikrofibry. Przy odkurzaniu zobaczysz drobne plamy, które łatwiej usunąć od razu niż po kilku tygodniach.
Skórę pigmentowaną myjesz roztworem ok. 1% łagodnego mydła i dobrze wyciśniętą ściereczką
Skórę pigmentowaną myjesz ściereczką zwilżoną w roztworze ½ łyżeczki (ok. 2,5 ml) łagodnego mydła w płynie albo rozpuszczonych płatków mydlanych na 250 ml letniej wody i wyciśniętą tak, żeby nie kapała. Proporcja ½ łyżeczki mydła na 250 ml wody pochodzi z praktyki; płyn do naczyń mocniej odtłuszcza, więc na skórze go nie używaj.
- Odkurz mebel i zrób test roztworu w niewidocznym miejscu.
- Zwilż miękką, białą ściereczkę w roztworze i mocno ją wyciśnij.
- Przecieraj skórę polami, od szwu do szwu, bez szorowania.
- Przetrzyj to samo pole ściereczką zwilżoną czystą wodą, żeby zebrać resztki mydła.
- Wytrzyj do sucha suchą ściereczką i zostaw skórę do wyschnięcia w temperaturze pokojowej, bez suszarki.
- Brud w przeszyciach i na tłoczeniach wyczyść miękką szczoteczką do zębów zwilżoną roztworem mydła.
Nadmiar wody wsiąka w szwy i przetarcia, a po wyschnięciu zostawia zaciek i sztywne miejsca. Ekoskórę czyścisz roztworem mydła jak skórę pigmentowaną, a skórę anilinową tylko preparatem do aniliny, bo nawet wilgotna ściereczka może zostawić na niej ciemniejszą plamę.
Przykład: tłusty ślad na oparciu skórzanej kanapy. Kanapa ma skórę pigmentowaną: kropla wody zostaje na powierzchni. Do 250 ml letniej wody dodajesz ½ łyżeczki, czyli ok. 2,5 ml mydła: 2,5 : 250 = 0,01, czyli roztwór ok. 1% – tyle samo co roztwór płynu do kanapy z tkaniny. Myjesz oparcie polami ok. 50×50 cm, czyli 0,25 m² każde. Oparcie 3 × (60 × 50 cm) = 0,90 m² to 0,90 : 0,25 = 3,6, czyli ok. 4 pola. Każde pole przecierasz najpierw roztworem, potem czystą wodą i na koniec suchą ściereczką. Odżywkę nakładasz dopiero na suchą skórę, zwykle po kilku godzinach (przybliżenie).
Plamę ze skóry najpierw odsączasz, a dalej postępujesz według jej rodzaju: tabela plam
Świeżą plamę ze skóry najpierw odsączasz ręcznikiem papierowym, bez pocierania, a potem postępujesz według jej rodzaju: tłuszcz posypujesz talkiem albo skrobią, a napoje i krew zbierasz ściereczką z zimną wodą.
| Plama | Pierwszy ruch | Skóra pigmentowana, ekoskóra | Skóra anilinowa | Czego unikać |
|---|---|---|---|---|
| Tłuszcz, krem, oliwa | odsącz | roztwór mydła ok. 1%, potem czysta woda | talk albo skrobia na co najmniej 1 h, potem miękka szczotka | gorącej wody, płynu do naczyń |
| Kawa, herbata, wino | odsącz | ściereczka z zimną wodą, potem roztwór mydła | tylko odsączenie, ciemny ślad – środek do aniliny albo fachowiec | tarcia, soli, octu |
| Krew, mleko | odsącz | tylko zimna woda, potem roztwór mydła | zimna woda na ściereczce, oszczędnie, albo fachowiec | ciepłej wody, wody utlenionej |
| Długopis, tusz | nie rozcieraj | środek do usuwania tuszu ze skóry, po teście | fachowiec | alkoholu, acetonu, zmywacza do paznokci |
| Zaciek po wodzie | wysusz w temperaturze pokojowej | wilgotna ściereczka na cały panel od szwu do szwu | fachowiec albo środek do aniliny na cały panel | suszarki, kaloryfera |
Ciepła woda ścina białko z krwi i mleka, przez co utrwala plamę. Niewielki tłusty ślad na anilinie często z czasem sam się rozchodzi i blednie, więc zanim sięgniesz po środek, daj mu kilka dni (przybliżenie z praktyki).
Po czyszczeniu skórę zabezpieczasz odżywką co 6–12 miesięcy
Skórę pigmentowaną, półanilinę i anilinę zabezpieczasz gotową odżywką albo mleczkiem do skóry, zwykle co 6–12 miesięcy, a w suchym, ogrzewanym mieszkaniu częściej, według zaleceń producenta mebla.
Odżywka do skóry to preparat, który natłuszcza skórę i chroni ją przed wysychaniem i pękaniem. Nakładasz ją na czystą i suchą skórę cienką warstwą, miękką ściereczką, a po czasie podanym w instrukcji wycierasz nadmiar. Przed pierwszym użyciem odżywki zrób test w niewidocznym miejscu, bo odżywka może przyciemnić skórę anilinową. Nubuk i zamsz zabezpieczasz impregnatem, nie kremem, a ekoskóry nie natłuszczasz, bo powłoka z tworzywa niczego nie wchłania.
Poradniki się nie zgadzają: jak często odżywka i jak daleko od grzejnika?
Producenci mebli i środków do skóry podają odżywkę co 6–12 miesięcy, a część poradników co 3–6 miesięcy albo nawet co kilka tygodni zimą. Różnica wynika z powietrza: w mieszkaniu z wilgotnością poniżej ok. 40% skóra wysycha szybciej. Podobnie z grzejnikiem: jedne poradniki piszą o ok. 30 cm odstępu, inne o pół metra. Przyjmij 6–12 miesięcy i ok. 50 cm, a jeśli skóra jest matowa i szorstka w dotyku, nałóż odżywkę wcześniej.
Przykład: plan na rok dla skórzanej kanapy. Odkurzanie raz w tygodniu to 52 razy w roku. Odżywka co 6–12 miesięcy to 1–2 razy w roku, np. w październiku, przed sezonem grzewczym, i w kwietniu, po jego końcu. Mycie roztworem mydła robisz wtedy, gdy na oparciu i podłokietnikach widać tłuste ślady, a zawsze przed odżywką.
Terpentyna, olej, mleko i ocet szkodzą skórze: czego nie używać
Na skórę nie nakładaj terpentyny, octu, alkoholu, acetonu, amoniaku, wybielacza z chlorem ani domowych mieszanek z olejem i mlekiem, bo rozpuszczają albo matowią wykończenie, odbarwiają i wysuszają skórę.
| Domowy sposób z poradników | Czy do skóry | Dlaczego | Zamiast tego |
|---|---|---|---|
| Olej, mleko i terpentyna w równych częściach, z octem | nie | terpentyna to rozpuszczalnik: może zmatowić i naruszyć powłokę, a jej opary są łatwopalne i drażniące; ocet wysusza skórę | gotowa odżywka do skóry po teście |
| Oliwa albo olej spożywczy | nie | zostaje w skórze, ciemni ją i z czasem może zjełczeć i pachnieć | odżywka do skóry |
| Mleko | nie | w skórze zostają resztki białka i tłuszczu, które psują się i przyciągają brud | roztwór łagodnego mydła, potem odżywka |
| Alkohol, aceton, zmywacz do paznokci | nie | rozpuszczają powłokę skóry pigmentowanej i ekoskóry, wysuszają skórę | środek do usuwania tuszu ze skóry albo fachowiec |
| Chusteczki nawilżane, środki uniwersalne | nie na co dzień | zawierają alkohol albo detergenty, które z czasem matowią skórę | ściereczka z roztworem mydła ok. 1% |
Nakładaj jeden środek naraz i nie mieszaj ze sobą środków chemicznych: zasady, czego nie łączyć (chlor z octem albo amoniakiem, ocet z wodą utlenioną), opisujemy przy bezpiecznym czyszczeniu tapicerki. Pracuj przy otwartym oknie, a preparaty w aerozolu trzymaj z dala od ognia.
Meble skórzane stawiasz ok. 50 cm od grzejnika, poza słońcem, przy wilgotności 40–60%
Mebel skórzany ustaw co najmniej ok. 50 cm od grzejnika, poza bezpośrednim słońcem, w pokoju z wilgotnością 40–60%.
Przy kaloryferze skóra wysycha za szybko, twardnieje i pęka, a w słońcu płowieje, najszybciej skóra anilinowa. Wilgotność 40–60% to zakres zalecany dla mieszkań; zimą przy ogrzewaniu często spada poniżej 40%, a wtedy skóra potrzebuje odżywki częściej. Wilgotność powietrza sprawdzisz higrometrem. Skórzanej kurtki, butów ani torebki nie susz przy kaloryferze ani suszarką do włosów, tylko w temperaturze pokojowej.
Starą plamę, duży zaciek i pęknięcia skóry oddajesz fachowcowi
Do firmy, która czyści i renowuje skóry, oddaj mebel wtedy, gdy plama nie schodzi po jednym środku, gdy skóra jest anilinowa albo jasna, a plama ciemna, albo gdy na skórze pojawiły się pęknięcia i przetarcia koloru.
- stara plama z wina, kawy, krwi, tuszu albo farby,
- zaciek na dużej powierzchni oparcia albo siedziska,
- przetarta powłoka koloru na podłokietnikach,
- mebel zabytkowy albo drogi, którego nie chcesz ryzykować.
Przed oddaniem mebla do fachowca nie próbuj kilku środków po kolei i powiedz fachowcowi, czego już użyto.
Podsumowanie: test kropli, mydło ok. 1%, odżywka co 6–12 miesięcy
Zanim zaczniesz czyścić skórę, zrób test kropli wody: jeśli wsiąka w ciągu kilku sekund, masz anilinę albo nubuk, a jeśli zostaje na powierzchni – skórę pigmentowaną. Meble skórzane odkurzaj raz w tygodniu, a skórę pigmentowaną i ekoskórę myj ściereczką dobrze wyciśniętą w roztworze ½ łyżeczki łagodnego mydła na 250 ml letniej wody. Odżywkę do skóry nakładaj co 6–12 miesięcy na czystą i suchą skórę, po teście. Kanapę ustaw co najmniej ok. 50 cm od grzejnika, poza słońcem, przy wilgotności 40–60%. Terpentyny, octu, alkoholu, acetonu ani mieszanek z olejem i mlekiem na skórę nie nakładaj, a trudne plamy oddaj fachowcowi.
Zobacz też
- Jak czyścić złoto w domu?
- Jak czyścić fugi? Domowe sposoby na czyszczenie fug
- Jak czyścić pralkę?
- Jak czyścić płytę indukcyjną?
Czyszczenie skóry: najczęstsze pytania
Czym wyczyścić skórzaną kanapę domowym sposobem?
Ściereczką dobrze wyciśniętą w roztworze ½ łyżeczki łagodnego mydła na 250 ml letniej wody, a potem ściereczką z czystą wodą i suchą. Tak czyścisz skórę pigmentowaną i ekoskórę; skórę anilinową tylko preparatem do aniliny, po teście.
Jak sprawdzić, jaka to skóra?
Nanieś kroplę wody w niewidocznym miejscu. Jeśli w ciągu kilku sekund wsiąknie i miejsce ściemnieje, to skóra anilinowa albo nubuk, a jeśli zostaje na powierzchni, to skóra pigmentowana. Ekoskórę rozpoznasz po metce z napisem PU albo PVC.
Jak często odkurzać meble skórzane?
Raz w tygodniu, ssawką z miękką szczotką, razem ze szczelinami między siedziskiem a ramą. Przy zwierzętach i alergii odkurzaj częściej.
Jak często nakładać odżywkę na skórę?
Zwykle co 6–12 miesięcy, na czystą i suchą skórę, cienką warstwą. W suchym, ogrzewanym mieszkaniu albo gdy skóra jest matowa i szorstka, nałóż ją wcześniej; ekoskóry nie natłuszczasz.
Czy można czyścić skórę octem albo terpentyną?
Nie. Ocet wysusza skórę, a terpentyna to łatwopalny rozpuszczalnik, który może zmatowić i naruszyć jej powłokę. Mieszanek z olejem i mlekiem też nie stosuj, bo zostają w skórze i z czasem się psują.
Jak daleko od grzejnika postawić skórzaną kanapę?
Co najmniej ok. 50 cm, poza bezpośrednim słońcem, w pokoju z wilgotnością 40–60%. Przy kaloryferze skóra wysycha, twardnieje i pęka.
u mnie domowe sposoby zawiodły i pozostały odczynniki chemiczne ale nigdy się skórę nie doczyścić tak dobrze jeśli wcześniej się ją mocno zaniedbało