Malowanie płytek – sposób na nieinwazyjne odnowienie wnętrza

Kafelki po kilku latach tracą kolor, mają obicia albo po prostu przestają się podobać. Zamiast je skuwać, możesz je pomalować specjalną farbą do płytek. Poniżej znajdziesz wybór farby, przygotowanie, czasy schnięcia, zużycie na m² i przykład dla jednej ściany.

Kiedy malowanie płytek ma sens, a kiedy nie?

Malowanie płytek ma sens na ścianach poza strefą bezpośredniego kontaktu z wodą: w kuchni nad blatem, w przedpokoju, w łazience nad umywalką albo na ścianie bez natrysku. Nie zastąpi wymiany płytek pękniętych, odspojonych albo „głuchych” przy opukaniu, bo farba nie przyklei ich z powrotem do ściany.

Malowanie płytek to odnowienie kafli bez skuwania: na szkliwo kładziesz grunt sczepny i dwie warstwy farby przeznaczonej do płytek ceramicznych. Zwykła farba do ścian się do tego nie nadaje, bo na gładkiej, niechłonnej płytce spływa, tworzy smugi i łuszczy się przy myciu.

Efekt jest tańszy i szybszy niż nowa glazura, ale mniej trwały. Powłoka jest twarda dopiero po pełnym utwardzeniu, a uderzenie albo ostry przedmiot może ją odprysnąć szybciej niż szkliwo fabryczne.

Jaka farba do płytek: epoksydowa, alkidowo-uretanowa czy akrylowa?

Do płytek nadają się farby epoksydowe, alkidowo-uretanowe (często nazywane poliuretanowymi) i akrylowe, ale tylko te, które producent wyraźnie przeznacza do płytek ceramicznych. Najtwardszą powłokę daje farba epoksydowa, a najłatwiej pracuje się farbą akrylową na bazie wody.

Farba epoksydowa to farba dwuskładnikowa: bazę mieszasz z utwardzaczem, a powłoka twardnieje w reakcji chemicznej. Mieszaj tylko tyle, ile zużyjesz w czasie podanym na opakowaniu, bo po nim farba gęstnieje w pojemniku.

Przy wyborze sprawdź w karcie technicznej odporność na wilgoć i na szorowanie oraz to, czy farba wymaga gruntu. Grunt i farbę najlepiej kupić od jednego producenta, bo karta podaje wtedy zgodny system.

Tabela podaje orientacyjne zakresy z kart technicznych farb do płytek dla ok. 20°C. Wiążąca jest karta twojego produktu.

„Lekkie użytkowanie” oznacza delikatny dotyk, zachlapanie i przetarcie suchą ściereczką. Mycie detergentem i szorowanie zostaw na czas po pełnym utwardzeniu.

Jak przygotować płytki do malowania: odtłuszczenie, matowienie i fugi

Płytki przed malowaniem musisz odtłuścić, zmatowić papierem ściernym P120–P180 i dokładnie wysuszyć, bo farba trzyma się tylko czystej, szorstkiej i suchej powierzchni. Pęknięcia i ubytki fug uzupełniasz przed gruntem.

1. Mycie i odtłuszczenie. Umyj płytki środkiem odtłuszczającym albo roztworem detergentu, a w łazience usuń kamień odkamieniaczem. Wszystko spłucz czystą wodą, bo resztki środka osłabiają przyczepność.
2. Silikon. Wytnij stary silikon z naroży i styków z wanną, bo farba się go nie trzyma. Nowy położysz po utwardzeniu farby.
3. Naprawa ubytków. Pęknięcia i obicia płytek wypełnij masą wodoodporną albo akrylem, a po wyschnięciu zeszlifuj nadmiar na równo.
4. Fugi. Ubytki fug uzupełnij zaprawą do fugowania. Świeża fuga cementowa potrzebuje ok. doby, zanim można po niej chodzić (tak podaje nasz poradnik o tym, ile schną klej i fuga pod płytkami), więc grunt kładziesz najwcześniej następnego dnia i tylko na suchą fugę. Karta fugi może podawać dłuższy czas.
5. Matowienie. Szkliwione i polerowane płytki przeszlifuj papierem ściernym P120–P180 albo gąbką ścierną o podobnej gradacji, aż stracą połysk. Płytki matowe wystarczy lekko przetrzeć.
6. Odpylenie i drugie odtłuszczenie. Zmyj pył wilgotną ściereczką, przetrzyj płytki środkiem z karty farby i wytrzyj do sucha.
7. Suszenie. Płytki wysychają szybko, ale fugi trzymają wodę dłużej, więc po myciu odczekaj kilka godzin, najlepiej do następnego dnia.
8. Zabezpieczenie. Oklej taśmą malarską armaturę, gniazdka, krawędzie mebli i ściany wokół płytek.

Maluj w temperaturze od +5°C w powietrzu i na ścianie, a jeśli karta tego wymaga, wyżej: część farb, zwłaszcza epoksydowe, potrzebuje co najmniej +10°C. Wilgotność powietrza nie powinna przekraczać 65–80% (więcej o tym, w jakiej temperaturze i wilgotności malować).

Grunt sczepny: po co jest i ile schnie

Grunt sczepny na szkliwionych płytkach jest potrzebny zawsze, chyba że karta farby wyraźnie dopuszcza malowanie bez podkładu. Schnie zwykle 4–24 h, a według części kart do 48 h.

Grunt sczepny (podkład adhezyjny) to preparat, który tworzy na gładkim, niechłonnym podłożu cienką, przyczepną warstwę, do której farba wiąże się lepiej niż do samego szkliwa. Nie jest to zwykły grunt do ścian, który wsiąka w tynk i wyrównuje jego chłonność.

Kładziesz go jedną cienką warstwą, wałkiem z krótkim włosiem albo gąbkowym. Na ścianie pracujesz od góry do dołu, a na podłodze od narożnika naprzeciw drzwi w ich stronę, żeby nie zamknąć się w pomieszczeniu. Następny etap zaczynasz dopiero po czasie z karty gruntu, a nie wtedy, gdy powłoka jest sucha w dotyku.

Jak malować płytki krok po kroku

Płytki malujesz dwiema cienkimi warstwami farby wałkiem gąbkowym albo z krótkim włosiem, a drugą warstwę kładziesz dopiero po czasie podanym w karcie, zwykle po 12–24 h.

1. Wymieszaj farbę dokładnie, a farbę epoksydową połącz z utwardzaczem w proporcji z opakowania.
2. Fugi i naroża pomaluj najpierw wąskim pędzlem, ale tylko tyle, ile zaraz pokryjesz wałkiem.
3. Pierwszą warstwę nałóż wałkiem cienko i równo, pasami od góry do dołu. Gruba warstwa spływa i schnie dłużej.
4. Przerwa według karty: zwykle 12–24 h dla farby epoksydowej i alkidowo-uretanowej, 2–8 h dla akrylowej.
5. Drugą warstwę nałóż tak samo. Taśmę zdejmij, póki farba jest jeszcze lekko wilgotna.
6. Lakier bezbarwny połóż tylko wtedy, gdy przewiduje go system producenta.

Przy farbach rozpuszczalnikowych i epoksydowych zapewnij wentylację, np. uchylone okno albo włączony wentylator łazienkowy, ale unikaj przeciągu nad świeżą warstwą. Pracuj w rękawicach i trzymaj dzieci oraz zwierzęta z dala od pomieszczenia do wyschnięcia farby.

Ile schnie farba do płytek: druga warstwa, użytkowanie i pełne utwardzenie

Farba do płytek jest sucha w dotyku po kilku godzinach, drugą warstwę kładziesz zwykle po 12–24 h, a pełną odporność na mycie i szorowanie powłoka osiąga po 7–14 dniach, przy farbach akrylowych po 14–21 dniach. W chłodzie i wilgoci każdy z tych czasów się wydłuża.

Pełne utwardzenie to moment, w którym powłoka osiąga twardość i odporność podaną w karcie. Sucha w dotyku farba nadal jest miękka i łatwo ją zarysować.

Czy można malować płytki pod prysznicem i na podłodze?

Płytek w kabinie prysznicowej, w brodziku, na ścianie nad wanną z natryskiem ani w innej strefie bezpośrednio polewanej wodą nie maluj. Strumień wody, para i środki do kamienia szybko niszczą powłokę, a woda, która dostanie się pod odpryśniętą farbę, odspaja ją dalej. Wyjątkiem jest farba, której karta techniczna wprost dopuszcza strefę natrysku: wtedy trzymaj się czasu z karty przed pierwszym użyciem prysznica. Napis „do łazienek” na puszce takiej zgody nie oznacza.

Określenie „do łazienek” na puszce zwykle oznacza odporność na wilgoć z powietrza i na zachlapania, a nie na codzienny strumień wody. Malowane płytki dobrze sprawdzają się w strefach okresowo zachlapywanych: nad umywalką, na ścianie z pralką, w toalecie i w kuchni nad blatem. Za płytą grzewczą sprawdź w karcie odporność farby na temperaturę.

Podłogę malujesz tylko farbą posadzkową, najczęściej epoksydową albo poliuretanową, której karta wprost dopuszcza ruch pieszy. Nawet ona ściera się szybciej w przejściach i przy drzwiach niż na ścianie. Mokra, gładka powłoka bywa śliska, więc w łazience wybierz farbę z dodatkiem przeciwpoślizgowym, jeśli producent go przewiduje.

Ile farby i gruntu na m²: zużycie i przykład dla ściany

Farba do płytek zużywa się w ilości ok. 0,08–0,125 l/m² na jedną warstwę, a grunt sczepny ok. 0,08–0,12 l/m². Do zakupu doliczasz 10–15% zapasu.

Producenci podają zwykle wydajność 8–12 m² z litra na warstwę. Tak jak przy farbach do ścian, do obliczeń przyjmij ok. 20% mniej niż deklaracja: z 10 m²/l robi się 8 m²/l, czyli 1 ÷ 8 = 0,125 l/m². Część farb epoksydowych podaje zużycie w kg/m², wtedy przelicz je na litry według gęstości z karty.

Malowanie płytek wychodzi taniej niż skucie starych płytek, wyrównanie ściany i ułożenie nowych, bo kupujesz tylko grunt, farbę i akcesoria: wałki, kuwetę, papier ścierny i taśmę malarską. Ceny farb zmieniają się szybko, więc koszt policz z aktualnej ceny litra i ilości z przykładu.

Przykład: ściana z płytkami 3,0 × 2,0 m w łazience nad umywalką.

1. Powierzchnia: 3,0 m × 2,0 m = 6,0 m². Lustra i drobnych elementów nie odejmujesz, bo pokrywają straty na wałku i w kuwecie.
2. Grunt sczepny, 1 warstwa: 6,0 m² × 0,1 l/m² = 0,6 l. Z zapasem 10–15%: 0,66–0,69 l, czyli ok. 0,7 l (opakowanie 0,75 l).
3. Farba, 2 warstwy: 6,0 m² × 2 × 0,125 l/m² = 1,5 l. Z zapasem 10%: 1,5 × 1,1 = 1,65 l, czyli np. 2 opakowania po 1 l.
4. Dzień 1: mycie, odtłuszczenie, matowienie, odpylenie i uzupełnienie fug; fuga schnie co najmniej ok. 24 h.
5. Dzień 2: grunt sczepny; czekasz 4–24 h według karty.
6. Dzień 3: pierwsza warstwa farby; przerwa 12–24 h.
7. Dzień 4: druga warstwa farby i zdjęcie taśmy.
8. Dni 5–7: lekkie użytkowanie (1–3 dni od ostatniej warstwy).
9. Dni 11–18: pełne utwardzenie (4 + 7 = 11, 4 + 14 = 18), potem pierwsze mycie detergentem.

Przy farbie akrylowej obie warstwy możesz zwykle położyć w dniu 3, rano i wieczorem, ale pełne utwardzenie trwa dłużej: 3 + 14 = 17 do 3 + 21 = 24 dni.

Podsumowanie

Płytki ceramiczne na ścianie pomalujesz farbą epoksydową, alkidowo-uretanową albo akrylową do płytek po odtłuszczeniu, zmatowieniu papierem P120–P180 i gruncie sczepnym. Grunt schnie zwykle 4–24 h, drugą warstwę farby kładziesz po 12–24 h, a pełne utwardzenie trwa 7–14 dni, przy akrylu do 21 dni. Farba zużywa się w ilości ok. 0,08–0,125 l/m² na warstwę, więc ściana 6 m² w dwóch warstwach potrzebuje ok. 1,65 l farby i ok. 0,7 l gruntu. Malowanych płytek nie stosuj w kabinie prysznicowej ani w innej strefie bezpośrednio polewanej wodą, a podłogę maluj tylko farbą posadzkową.

Zobacz też

• Ile schnie farba i gładź? Druga warstwa po 2–4 h, szlif po 12–24 h, malowanie zimą od +5°C i tabela dla tynku i wylewki
• Czerń i biel. Wybieramy kolor płytek do łazienki
• Jaki kolor płytek do łazienki?
• Ile kosztuje układanie płytek?

Malowanie płytek: najczęstsze pytania

Jaka farba do malowania płytek?

Farba epoksydowa, alkidowo-uretanowa albo akrylowa, którą producent przeznacza do płytek ceramicznych. Najtwardszą powłokę daje dwuskładnikowa farba epoksydowa. Zwykła farba do ścian na szkliwie spływa i się łuszczy.

Jak przygotować płytki do malowania?

Umyj i odtłuść płytki, uzupełnij fugi, zmatów szkliwo papierem ściernym P120–P180, odpyl i wysusz powierzchnię. Potem nałóż jedną warstwę gruntu sczepnego, chyba że karta farby dopuszcza malowanie bez niego.

Ile schnie farba do płytek?

Drugą warstwę farby epoksydowej albo alkidowo-uretanowej kładziesz zwykle po 12–24 h, a akrylowej po 2–8 h. Pełne utwardzenie trwa 7–14 dni, przy akrylu 14–21 dni, i dopiero wtedy myjesz płytki detergentem.

Czy można malować płytki pod prysznicem?

Zwykle nie. Malowanych płytek nie stosuj w kabinie prysznicowej, w brodziku ani w innej strefie bezpośrednio polewanej wodą, chyba że karta techniczna farby wprost dopuszcza strefę natrysku. Sprawdzą się nad umywalką, w toalecie i w kuchni nad blatem.

Ile farby potrzeba do pomalowania płytek?

Ok. 0,08–0,125 l/m² na jedną warstwę, plus 10–15% zapasu. Ściana 6 m² w dwóch warstwach potrzebuje ok. 1,65 l farby i ok. 0,7 l gruntu sczepnego.

Czy można malować płytki na podłodze?

Tak, ale tylko farbą posadzkową, najczęściej epoksydową albo poliuretanową, której karta dopuszcza ruch pieszy. Powłoka ściera się szybciej w przejściach, a chodzić po niej możesz zwykle po 1–3 dniach, według karty.