Szkło, tapeta, farba – co zamiast płytek w kuchni

Płytki nad blatem da się zastąpić farbą, szkłem, tapetą, betonem, tynkiem albo blachą. Każdy z tych materiałów sprawdza się w innej części ściany, a najwięcej wymaga strefa za płytą grzewczą. Redakcja Deko-Rady.pl zebrała tu zalecenia producentów materiałów, normę PN-EN 13300 i praktykę zakładów szklarskich dla osób, które urządzają albo odnawiają kuchnię i chcą wykończyć ścianę nad blatem bez płytek. Więcej pomysłów znajdziesz w dziale o aranżacji kuchni.

Co położyć na ścianę w kuchni zamiast płytek?

Zamiast płytek na ścianę nad blatem najczęściej wybiera się farbę zmywalną albo szkło hartowane, a rzadziej tapetę pod szkłem, beton, tynk dekoracyjny i blachę. Za płytą i przy zlewie, gdzie ściana dostaje tłuszcz, parę i wodę, sprawdzi się tylko część z nich.

Tabela materiałów na ścianę nad blatem zbiera zalecenia producentów i praktykę wykonawców. Grubość szkła podajemy według ofert zakładów szklarskich, a klasę farby według normy PN-EN 13300.

Kamień dekoracyjny nie nadaje się za płytę, bo w jego pory wnika tłuszcz, a gipsowy dodatkowo słabnie od ciepła. Jak podzielić ścianę między kamień a szkło, opisujemy w poradniku o kamieniu dekoracyjnym nad blatem.

Jaka farba do kuchni zamiast płytek?

Do kuchni zamiast płytek wybierz farbę lateksową albo ceramiczną w 1. lub 2. klasie odporności na szorowanie na mokro według normy PN-EN 13300. Przy zlewie i blacie roboczym wybierz klasę 1.

Klasa odporności na szorowanie na mokro to wynik badania, w którym powłokę szoruje się maszynowo i mierzy, ile jej ubyło. W klasie 1 ubytek po 200 cyklach jest mniejszy niż 5 µm, a w klasie 2 wynosi 5–20 µm. Klasy 3–5 nadają się do pokoi, ale nie do ściany nad blatem. Klasę znajdziesz na etykiecie albo w karcie technicznej farby.

Farba zmywalna nie jest wodoodporna. Znosi mycie wilgotną gąbką z łagodnym płynem, ale stojąca woda i para z czajnika ustawionego stale w jednym miejscu z czasem ją zniszczą. Za płytą gazową farby nie zostawiaj bez osłony: okładzina za płytą ma być niepalna i łatwa do mycia z tłuszczu, dlatego tam lepiej położyć szkło hartowane.

Mocno szorować świeżo pomalowaną ścianę możesz dopiero po 1–4 tygodniach, a wielu producentów podaje 28 dni. Wcześniej tylko ją przecieraj. Czasy schnięcia warstw zestawiamy w poradniku ile schnie farba na ścianie. Kolor farby dobierzesz do mebli na dwa sposoby: w tym samym odcieniu co fronty albo w kontraście do nich.

Jakie szkło zamiast płytek nad blatem?

Zamiast płytek nad blat wybiera się szkło hartowane o grubości 6 mm, a przy taflach dłuższych niż ok. 2 m albo tam, gdzie łatwo o uderzenie, 8 mm. To praktyka zakładów szklarskich, nie norma.

Szkło hartowane (oznaczane też ESG) to szkło podgrzane do ok. 600°C i gwałtownie schłodzone. Jest kilka razy wytrzymalsze od zwykłej szyby, znosi nagłe zmiany temperatury, a stłuczone rozpada się na drobne, tępe kawałki. Szkło klejone (laminowane, VSG) to dwie tafle połączone folią: po stłuczeniu odłamki trzymają się folii, ale sama folia mięknie od ciepła.

Sprostowanie: we wcześniejszej wersji tego tekstu szkło „hartowane lub klejone” było opisane jako odporne na wysoką temperaturę. Tak nie jest. Odporne na ciepło jest szkło hartowane, a szkło klejone może się za płytą rozwarstwić.

Szkło bezbarwne jest tańsze od lakierowanego. Jeśli masz ograniczony budżet, pomaluj ścianę na wybrany kolor i przyklej na nią bezbarwną taflę. Ściana pod szkłem zmienia odcień zależnie od oświetlenia. Szkło przykleja się klejem neutralnym do szkła i luster albo mocuje na dystansach lub śrubach. Tafle zamawia się po zamontowaniu szafek, a otwory na gniazdka wycina przed hartowaniem, bo w zahartowanej tafli nie da się ich już wywiercić. Montaż krok po kroku opisujemy w tekście o szkle na ścianie w kuchni.

Co dać na ścianę za płytą gazową i indukcyjną?

Za płytą gazową i indukcyjną sprawdzą się szkło hartowane 6 lub 8 mm, płytki ceramiczne, gres, spiek kwarcowy i stal nierdzewna. Płytę gazową montuje się 6–10 cm od ściany z tyłu, zależnie od modelu, a indukcyjną co najmniej 4 cm.

Odstęp płyty grzewczej od ściany to odległość od tylnej krawędzi płyty do okładziny nad blatem. Dolną wartość dla płyty gazowej, 6 cm, podaje instrukcja montażu jednego z producentów płyt gazowych, a górną, 10 cm, poradniki montażowe sklepów. Wiążący jest zawsze rysunek montażowy w instrukcji twojego modelu, a jeśli jej nie masz, przyjmij 10 cm.

Jeśli za płytą ma być szkło, to tylko hartowane. Spiek kwarcowy nie zawiera żywicy, więc znosi ciepło. Konglomerat kwarcowy ma ok. 4–10% żywicy, która wytrzymuje ok. 130°C, więc za płytą wymaga zachowania odstępu z instrukcji. Za płytą nie kładź kamienia dekoracyjnego, tapety, tynku ani betonu bez osłony. Szkło klejone, szkło lakierowane farbą na zimno i szkło oklejone folią zostaw na część ściany z dala od płyty.

Czy tapeta nad blatem w kuchni się sprawdzi?

Tapeta nad blatem sprawdzi się, jeśli jest winylowa na flizelinie i zmywalna albo leży pod taflą szkła. Za płytą grzewczą tapety nie kładź, także pod szkłem.

Tapeta winylowa ma wierzchnią warstwę z tworzywa, którą można przetrzeć wilgotną ściereczką. Na rolce szukaj symbolu odporności na szorowanie (falista linia nad szczotką) i przyklej ją klejem odpornym na wilgoć. Tapety papierowej nad blatem nie stosuj, bo nie znosi mycia.

Fototapeta pod szkłem łączy wzór z łatwym myciem szkła. Motyw np. malin będzie apetycznym akcentem w minimalistycznym wnętrzu i główną ozdobą kuchni. Tapetę kładzie się bardzo starannie, bo każdy pęcherzyk powietrza pod szkłem pozostanie widoczny.

Beton i tynk dekoracyjny nad blatem: co z wodą i tłuszczem?

Beton i tynk dekoracyjny sprawdzają się nad blatem z dala od płyty, a przy zlewie tylko po zabezpieczeniu. Żaden z nich nie jest wodoodporny sam z siebie.

Beton architektoniczny i płyty betonowe są porowate, więc przed montażem w kuchni trzeba je zaimpregnować preparatem odpornym na tłuszcz i plamy. Impregnat odnawia się co kilka lat, według zaleceń producenta. Tańszą imitacją betonu jest tynk mineralny albo farba z efektem betonu.

Tynk wapienny staje się odporny na chlapanie dopiero jako tadelakt, czyli tynk wapienny wygładzony i wypolerowany, a potem zabezpieczony mydłem. Woda spływa wtedy po powierzchni, ale tłuszcz i kwasy z jedzenia mogą go poplamić. Tynk gliniany chłonie wodę, dlatego kładzie się go z dala od zlewu i płyty, a sposób zabezpieczenia sprawdź u producenta.

Czy blacha nad blatem to dobry pomysł?

Blacha ze stali nierdzewnej to dobry pomysł do kuchni w stylu hi-tech, bo jest niepalna, znosi ciepło i można ją położyć także za płytą. Widać na niej odciski palców i rysy, dlatego częściej wybiera się blachę szczotkowaną albo ryflowaną, która je maskuje.

Płyta aluminiowa ryflowana jest lżejsza od stalowej i daje podobny przemysłowy efekt. Ryflowana faktura dobrze wygląda obok gładkich frontów.

Przykład: ściana 3 × 0,6 m ze szkłem za płytą i farbą

Na ścianie nad blatem o długości 3 m i wysokości 0,6 m, z taflą szkła hartowanego 6 mm za płytą i farbą na reszcie, szkło zajmie 0,54 m² i będzie ważyć ok. 8 kg. Szerokość tafli przyjmujemy umownie: płyta 60 cm plus 15 cm z każdej strony.

1. Cała ściana: 3,0 m × 0,6 m = 1,80 m².
2. Szkło za płytą: 0,9 m × 0,6 m = 0,54 m².
3. Masa szkła 6 mm: 0,54 m² × 0,006 m = 0,00324 m³, a przy gęstości szkła ok. 2500 kg/m³ to ok. 8 kg.
4. Farba: 1,80 m² − 0,54 m² = 1,26 m². Przy dwóch warstwach malujesz 2,52 m², a przy wydajności 8–12 m² z litra na warstwę zużyjesz ok. 0,2–0,3 l. Wystarczy najmniejsza puszka farby w klasie 1.
5. Płyta gazowa: jej tylna krawędź stoi 6–10 cm od szkła, jak podaje instrukcja modelu, a bez instrukcji 10 cm.

Jeśli na całej ścianie 3 × 0,6 m chcesz szkło zamiast farby, zamów 1,80 m², czyli ok. 27 kg przy 6 mm, najlepiej w dwóch taflach z łączeniem przy krawędzi szafki.

Podsumowanie

Zamiast płytek nad blatem połóż farbę w 1. lub 2. klasie odporności na szorowanie według normy PN-EN 13300, a przy zlewie w klasie 1. Szkło nad blat wybieraj hartowane, o grubości 6 mm, a przy taflach dłuższych niż ok. 2 m 8 mm. Jeśli za płytą ma być szkło, to tylko hartowane, bo szkło klejone nie jest odporne na ciepło. Płyta gazowa stoi 6–10 cm od ściany z tyłu, zależnie od modelu, a bez instrukcji 10 cm. Indukcyjna stoi co najmniej 4 cm od ściany. Tapetę, beton, tynk i kamień dekoracyjny zostaw na część ściany z dala od płyty, a malowaną ścianę szoruj dopiero po 1–4 tygodniach.

Zobacz też

• Trójkąt roboczy w kuchni: jedno pytanie, sześć różnych odpowiedzi. Ile naprawdę wynoszą te odległości
• Czarna cegła w kuchni zamiast klasycznych płytek
• Szkło na ścianie w kuchni. Jak zaaranżować przestrzeń nad blatem?
• Kamień w kuchni, aranżujemy przestrzeń nad blatem

Najczęstsze pytania o ścianę w kuchni bez płytek

Co zamiast płytek nad blatem w kuchni?

Farba zmywalna w 1. lub 2. klasie odporności na szorowanie, szkło hartowane 6 mm, tapeta winylowa albo fototapeta pod szkłem, zaimpregnowany beton, tynk dekoracyjny albo blacha ze stali nierdzewnej. Za płytą sprawdzą się z nich tylko szkło hartowane i stal nierdzewna.

Jaka farba do kuchni zamiast płytek?

Farba lateksowa albo ceramiczna w 1. lub 2. klasie odporności na szorowanie na mokro według normy PN-EN 13300, a przy zlewie w klasie 1. Szorować ją możesz dopiero po 1–4 tygodniach od malowania.

Jakie szkło za płytę kuchenną?

Tylko szkło hartowane o grubości 6 mm, a przy taflach dłuższych niż ok. 2 m 8 mm. Szkło klejone nie jest odporne na ciepło, bo jego folia mięknie, i za płytą może się rozwarstwić.

Jak daleko od ściany powinna być płyta gazowa?

Od 6 do 10 cm od ściany z tyłu, zależnie od modelu, a bez instrukcji przyjmij 10 cm. Płyta indukcyjna stoi co najmniej 4 cm od ściany. Wiążący jest rysunek montażowy w instrukcji twojej płyty.

Czy tapeta nad blatem w kuchni się sprawdzi?

Tak, jeśli jest winylowa na flizelinie i zmywalna albo leży pod szkłem. Za płytą grzewczą tapety nie kładź, a przy zlewie tylko pod szkłem.

Czy tynk wapienny w kuchni jest wodoodporny?

Sam z siebie nie. Odporny na chlapanie jest dopiero tadelakt, czyli tynk wapienny wypolerowany i zabezpieczony mydłem, a i tak tłuszcz może go poplamić. Za płytą tynku nie kładź.